معرفی کتاب :

واژه نامه تالشیِ آستارا

( پُرکاربُردترین واژه ها و جمله ها )

ضیاء طرقدار

انتشارات جامعه نگر

چاپ اول ۱۴۰۳

تهیه کتاب از انتشارات جامعه نگر:

تهران ، خیابان انقلاب ، روبروی درب اصلی دانشگاه تهران ،

خیابان فخر رازی ، خیابان نظری غربی ، شماره ۹۶ ، ساختمان جامعه نگر

تلفن : ۶۶۴۹۳۷۱۶ - ۶۶۴۹۴۱۸۷ - ۰۲۱

سایت انتشارات جامعه نگر ( خرید اینترنتی ) :

( گزینه بخش عمومی و غیر پزشکی )

www.jph.ir

خرید اینترنتی کتاب : واژه نامه تالشی آستارا

تهیه کتاب از کتاب فروشی جامعه نگر:

تالش ( هشتبر ) : خیابان امام ، بعد از میدان، جنب شبکه بهداشت ، کتاب فروشی جامعه نگر.

تلفن : ۴۴۲۲۴۳۸۹ - ۰۱۳

taleshi dictionary of astara

the most used words and sentences

zia toroghdar

************

book - language - Linguistics
Iranian languages
iran - gilan - talesh - taleshi

استان گیلان

غرب استان گیلان - منطقه تالش - شهرستان آستارا

زبان تالشی در شهرستان آستارا

گویشِ تالشیِ شهرستان آستارا دارای حدودا سه گونه می باشد .

یک: گونه تالشی لَوَندَویل
دو : گونه تالشی شهر آستارا تا روستای تاریخی قلعه
سه : گونه تالشی روستاهای دهستان هِیران

در ادامه واژه هایی از گویش تالشی شهرستان آستارا آورده می شود.

۱- پسر :
زواَ ، زوئه zua ؛ زوآ ، زوئه zuâ

۲- دختر :
کینَه kina ؛ کِلَه kela

۳- برادر :
بوَه bǝva ؛ بوآ ، بوئه buâ

۴- خواهر :
هُوَه hova ؛ هُوآ ، هُوَه hovâ

۵- داماد :
یَزنَه yazna ؛ یِزنَه yezna

۶- عروس :
وَیو vayu ؛ وای ، وَی vây

۷- سَگ :
سبَه sǝba ؛ سپَه səpa ؛ اسپَه ǝspâ

۸- ستاره :
آستَوَه āstova ؛ اُستُوَه ostova ؛ سوآ ، سوئه suâ

۹- ماه ( کُره ماه ) :
اُوشم ovšǝm ؛ اُشم ošǝm

۱۰- باران :
کیلُک kilok ؛ کلُک kǝlok

۱۱- دروغ :
دیو dǝyu ؛ دِی dey ؛ دوی duy

۱۲- کوچک :
گَدَه gada ؛ گول لو gullu

۱۳- دشوار ، مشکل :
چَتین čatin

۱۴- پنهان :
نینو nino ؛ نین nin

۱۵- فردا :
ماشکی māški ؛ ماشدَه māšda ؛ سبادام ، سبَدَم sǝbâdâm

۱۶- بازی :
هوُآ ، هوُئه hūâ ؛ تامشو tâmšo

۱۷- نگاه کردن :
دی یَه کاردِی diyakārdey ؛ داداشتِه dâdâšte

۱۸– انداختن :
قاندِی qāndey ؛ اَقاندِی aqāndey ؛ واندِه vânde

✍ ضیاء طرقدار - نویسنده و پژوهشگر - آستارا

کتاب : واژه نامه تالشی آستارا

ضیاء طرقدار

انتشارات جامعه نگر

چاپ اول 1403

خرید اینترنتی کتاب : واژه نامه تالشی آستارا

درباره واژه 《 تات 》

ختائیان ( مردم شمال چین ) مردمان غرب سرزمین خود را 《تات سین 》یعنی 《کشور دوردست 》می خواندند. (۱).

ختا نامی است که در منابع اسلامی به قسمت شمالی چین ( نواحی منچوری ، مغولستان و ترکستان شرقی ) اطلاق شده است. (۲).

محمود کاشغری ، مؤلف : دیوان الغات الترک ، تالیف ۴۶۶ هجری : تُرک بدون ایرانی و کلاه بدون سر نمی شود ... سُملَم تت آن ایرانی را گویند که اصلاً ترکی بلد نباشد ، و همچنین کسی که ترکی را نداند سُملَم خوانده می شود . در این دو عبارت محمود کاشغری « تات و تَت » را به معنی ایرانی ترجمه کرده است .

در ترانه معروفی که در میان کودکان خردسال آذربایجان معمول است ، تات به معنی مرد آبادی نشین و زراعت پیشه ای استعمال شده است . « گوموشی ویردیم تاتا – تات منه داری ویردی ؛ یعنی پول ( سیم ) را به تات دادم و ارزن گرفتم ». (۳).

پروفسور مارکوارت ( آلمانی ) : واژه تاجیک از دو بهر « تات » ( = زیردست ) ، و چیک ( = ادات تصغیر ترکی ) است و معنی آن : زیر دست کوچک . ترکان مردم زیردست خود به ویژه ایرانیان را با این نام خوانده اند.
کتاب « ده ده قورقود » ( تألیف سده هشتم یا نهم هجری ) مردم غیر اوغوز به ویژه ایرانی را تات می نامد . (۴).

معنای واژه « تات » به درستی مشخص نیست ، ولی به احتمال زیاد واژه ای بوده است که توسط تُرکان به غیر ترکان گفته شده است. ترکان حدوداً از قرن ۴ هجری از مناطق شمال چین ، ترکستان ، مغولستان و آسیای میانه وارد ایران شدند و در هر منطقه از ایران که ساکن شده اند افراد بومی آنجا یعنی ایرانیان را « تات » گفته اند ؛ به همین دلیل ما شاهد این هستیم که گروهی از مردم در حد فاصل استان آذربایجان شرقی تا استان مرکزی ( اراک ) تات نامیده می شوند ؛ البته تات ها در خارج از مرزهای کنونی ایران نیز به سر می برند ( مانند : جمهوری آذربایجان و ... ) .

پراکندگی قومی تا این حد قابل تصور نیست ، و این موضوع به احتمال زیاد همان نامگذاری ایرانی زبانان توسط ترکان به نام « تات » را نشان می دهد . ترکان و مغولان بیشتر در شمال غربی ایران ساکن می شده اند و آن هم بیشتر به دلیل شباهت طبیعت و آب و هوای این قسمت از ایران با دشت های ترکستان در شمال چین و آسیای میانه می باشد .

با توجه به مطالب گفته شده واژه 《تات 》به این معناها می باشد :
جدا از ما ، دور از ما ، غیر از ما ، غیر تُرک ، غیر تُرک زبان ، ایرانی، یکجانشین ، شهری.

قابل ذکر است که زبان روستاهایی در آذربایجان شرقی که تاتی نامیده می شود در واقع همان زبان آذری کهن است و از لحاظ واژه ها و دستور با گویش شمالی زبان تالشی شباهت دارد ، و زبان تاتی شهر کلور و روستاهای اطراف آن در خلخال از لحاظ واژه ها و دستور با گویش جنوبی زبان تالشی شباهت دارد . زبان تاتی تاکستان در استان قزوین و زبان تاتی روستای وَفس در شهرستان کمیجان در استان مرکزی نیز به جز آن شباهت های کلی زبان های ایرانی با هم، ساختارهای خاص خود را نیز دارند.

با تطبیق واژه هایی از زبان هایی که به آنها اشاره شد می توانیم این موضوع را بهتر ببینیم.

زبان های آذریِ کُهَن ، تالشی ، تاتی

۱- خانه :
آذری گلین قیه : کَر kar
آذری کرینگان : کا kā
تالشی آستارا : کَه kâ
تالشی ماسال : کَه kâ
تاتی کلور : کَه ka
تاتی تاکستان : کی یِه kiye
تاتی وَفس : کِه ke ، رُت rot

۲- دختر :
آذری گلین قیه : کینَه kina
آذری کرینگان : کینا kinā
تالشی آستارا : کِلَه kela ، کینَه kina
تالشی ماسال : کینَه kina ، کیلَه kila
تاتی کلور : کیللِه kille
تاتی تاکستان : تیتی یِه titiye
تاتی وَفس : کِلِه kele

۳- پسر :
آذری گلین قیه : زُرَه zōra
آذری کرینگان : زووا zuvā
تالشی آستارا : زوآ zuâ ، زَه zâ
تالشی ماسال : زواَ zua ، زَه za
تاتی کلور : زا zā
تاتی تاکستان : فِر fer ، فِرِه fere
تاتی وَفس : لازَه lāza

۴- گوسفند :
آذری گلین قیه : پاس pās
آذری کرینگان : پَس pas
تالشی آستارا : پاس pâs
تالشی ماسال : پَس pas
تاتی کلور : پَس pas
تاتی تاکستان : چَروا čarvā
تاتی وَفس : چَروا čarvā

۵- سگ :
آذری گلین قیه : اسبا ǝsbā ، ایسبا isbā
آذری کرینگان : پا pā
تالشی آستارا : اسپَه ǝspâ ؛ سپَه səpa
تالشی ماسال : اسپَه ǝspa
تاتی کلور : اِسپَه espa
تاتی تاکستان : اَسبِه asbe
تاتی وَفس : اَسبَه asba

۶- ماه ، کُره ماه :
آذری گلین قیه : اوشمَه ušma ، اُوشمَه ōšma
آذری کرینگان : اوشما ušmā
تالشی آستارا : اُوشم ovšǝm ، اُشم ošǝm
تالشی ماسال : منگ mǝng ، مَنگ mang
تاتی کلور : مونگ mung
تاتی تاکستان : ما mā
تاتی وَفس : مَفتُو maftō

منابع و پی نوشت :

(۱). چنگیز خان ، هارلد لمب، ترجمه : رسید یاسمی، انتشارات امیر کبیر، چاپ دوم ۱۳۶۲ ، ص ۱۰۲
(۲). تاریخ فتوحات مغول، ج.ج. ساندرز ، ترجمه : ابوالقاسم حالت ، انتشارات امیر کبیر، چاپ دوم ۱۳۶۳، ص ۱۵۰
(۳). تاتی و هرزنی ( دو لهجه از زبان باستان آذربایجان ) ، عبدالعلی کارنگ ، به کوشش : کاظم آذری سیسی ،انتشارات رشد خلاق ، چاپ دوم ۱۳۹۴ ، ص ۵۸ - ۶۱
(۴). جستارهایی درباره زبان مردم آذربایگان ، یحیی ذکاء ، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار ، ۱۳۷۹ ، ص ۱۰۲ - ۱۰۳
(۵). آذری ها ( دیار آذربایجان، تالش و زبان های آذری، تالشی، تاتی ، ضیاء طرقدار، انتشارات آروَن ، چاپ اول ۱۳۹۹ . واژه های آذری کهن ، تالشی آستارا و تالشی ماسال و تاتی کلور ، از این منبع .
(۶). واژه تاتی تاکستان از این منبع : فرهنگ تاتی تاکستان، رضا رحمانی ، انتشارات سال، چاپ اول ۱۳۹۰
(۷). واژه های تاتی وفس از این منبع: فرهنگ واژه ها و گویش وفسی ، نجاتعلی ادبجو، به همت محمود دارابی، انتشارات پیام دیگر ، چاپ اول ۱۳۹۵

روستای گلین قیه در شهرستان مرند در استان آذربایجان شرقی قرار دارد .
روستای کرینگان در شهرستان ورزقان در استان آذربایجان شرقی قرار دارد .
آستارا در شمال غربی استان گیلان در منطقه تالش قرار دارد .
ماسال در غرب استان گیلان در منطقه تالش قرار دارد .
شهر کلور در شهرستان خلخال در جنوب استان اردبیل قرار دارد .
تاکستان در جنوب غربی استان قزوین قرار دارد .
روستای وَفس در شهرستان کمیجان در استان مرکزی قرار دارد.

✍ضیاء طرقدار - نویسنده و پژوهشگر

زبان تالشی و دیگر زبان های ایرانی

ضیاء طرقدار

همه زبان ها و گویش های ایرانی از یک شاخه و از یک ریشه هستند ، و در نتیجه هیچ تفاوت اساسی و خاصی بین زبان ها و گویش های ایرانی مشاهده نمی شود . در اینجا تعدادی واژه در زبان تالشی و برابر آن در دیگر زبان ها و گویش های ایرانی آورده شده است تا این هم ریشه بودن دیده شود . همه واژه ها از کتاب های فرهنگ لغت همان زبان و گویش و یا به صورت مستقیم از گویشور همان زبان پرسیده شده است .

1 - اجاق ؛ اجاق خوراک پزی :

تالشی : کی یَه kiya ؛ کیرَه kira ؛ کلَه گا kǝlagā ؛ کیلَکا kilakā

گیلکی : کلِه kǝle ؛ کَله kalǝ

2 - قاشق :

تالشی : کِچَه keča ؛ کَچَه kača

تبری ( مازنی ) : کَچِه kače

3 - اَشک چشم :

تالشی : آرس ārs ؛ آست āst ؛ اَسرک asrǝk ؛ اَسرگ asrǝg ؛ اَسرگ asǝrg

آذریِ کُهَن : اُوسُر ōsōr ؛ آستِر āster

4 - سَگ :

تالشی : اسپَه ǝspa ؛ اسبَه ǝsba ؛ سپَه sǝpa ؛ سبَه sǝba

تاتی ( کلور ، خلخال ) : اسپَه ǝspa

5 - دشوار ، مشکل ، سخت :

تالشی : چَتین čatin

زبان الموتی ( شمال استان قزوین ) : چَتِن čaten

6 - حلق ، گلو ، حنجره :

تالشی : خرتَه xǝrta ؛ لوک luk

گویش قزوینی : خِرتِلاق xertelāq

7 - مَردُمَک چشم :

تالشی : گلو gǝlo ؛ تیتَک titak

تاتی تاکستان ( قزوین ) : بَبَک babak

8 - نردبان :

تالشی : سرد sǝrd ؛ سِرده serdǝ

تاتی وَفس ( روستایی در کمیجان ، استان مرکزی ) : سِردَه serda

9 - گوسفند :

تالشی : پَس pas ؛ پاس pâs

کُردی ( سنندج ) : پاز pāz ؛ کُردی ( بیجار ) : پَز paz

10 - داماد :

تالشی : یِزنَه yezna ؛ یَزنَه yazna ؛ زما zǝmā

کُردی ( ایلام ) : زُما zomā ؛ دُما domā

11 - جوجه تیغی :

تالشی : ژَژو žažo ؛ ژَژِو žaže

لَکی : ژِژو žažu

12 - سوراخ :

تالشی : هل hǝl ؛ خل xǝl

گویش ابیانه ( شمال استان اصفهان ) : هُل hol

13 - کوزه کَره گیری :

تالشی : نِرَه near ؛ نی یَه niya

لُری ( لرستان ) : نِیرَه neyra

14 - خانه :

تالشی : کَه ka ؛ کا kâ

زبان نایینی ( شرق اصفهان ) : کی یَه kiya ؛ کی ki

15 - جلو ، پیش :

تالشی : نار nār ؛ نا nā

زبان بختیاری ( گویش فارسان – چهارمحال و بختیاری ) : ناها nāhā : جلوتر

16 - ستاره :

تالشی : سوآ suâ ؛ اُستُوَه ostova ؛ آستُوَه āstova ؛ سارَه sāra ؛ سارِه sāre ؛ اِستارَه estāra ؛ اِستَرَشی estaraši

زبان زرتشتیان کرمان و یزد : اِستارَه estāra ( کرمان ) ؛ اِستُرَه estora ( یزد )

17 - گردن :

تالشی : گی gǝy ؛ مل mǝl ؛ مللَه mǝlla

زبان کلیمیان یزد : مُل mol

18 - بُزنَر ؛ بُز نر بالغ :

تالشی : تَککَه takka ؛ تَکَه taka ؛ نَچچَه načča

سیستانی : تَککَه takka

19 - مُرغ :

تالشی : کَرگ karg ؛ کاگ kâg

گویش هرمزگانی : کَرگ karg ؛ کَرک kark

20 - مُرغ کُرچ ؛ مرغی که روی تخم خوابیده است :

تالشی : کولوک kuluk ؛ کلک kǝlk ؛ کلشکن kǝlǝškǝn

گویش بوشهری : کُرُک korok

نویسنده و پژوهشگر : ضیاء طرقدار

پی نوشت : این مطلب پیشتر در ماهنامه تالش ، شماره 184 ، فروردین ماه 1403 ، به چاپ رسیده است.

تفاوت های سه گویش زبان تالشی

تفاوت هایی از گویش های شمالی ، مرکزی و جنوبی زبان تالشی

۱ - حرف « ه » گویش شمالی ، حرف « خ » گویش مرکزی و جنوبی :

مثال : کودک ، بچه

آستارا : هردَن hərdan
اسالم : خردَن xərdan
فومن : خردَن xərdan

مثال : چشمه

آستارا : هونی huni
اسالم : خونی xuni
فومن : خونی xuni

۲ - حرف « ز » در گویش شمالی ، حرف « س ، ف ، ت ، چ » در گویش مرکزی و جنوبی :

مثال : ازگیل

آستارا : زِر zer
اسالم : سِر ser
فومن : فتر fətər

مثال : شکوفه درخت

آستارا : زیزَه ziza
اسالم : چیزَه čiza
فومن : تیتَه tita

۳ - حرف « اُ » گویش شمالی ، حرف « آ » گویش مرکزی و جنوبی :

مثال : آب

آستارا : اُو ov
فومن : آو āv

مثال : آیینه

آستارا : اُوَینَه ovâynâ
رضوانشهر : آوَینَه āvayna
فومن : آوَینَه āvayna

۴ - حذف حرف ( ر ) در گویش شمالی در بعضی واژه ها:

مثال: مرغ

آستارا : کَگ ، کاگ kâg
اسالم : کَرگ karg
فومن : کَرگ karg

مثال: گرگ

آستارا : وَگ ، واگ vâg
اسالم : وَرگ varg
فومن : وَرگ varg

۵ - تفاوت واژه « ماه ، کره ماه » در گویش شمالی ، مرکزی و جنوبی :

آستارا : اُشم ošəm ؛ اُوشم ovšəm
جوکندان : اُوشم ovšəm
اسالم : مونگ mong
رضوانشهر : مانگ māng
ماسال : منگ məng ؛ مَنگ mang
فومن : ماگلَه māgəla ؛ مانگَه mānga

منبع : از آستارا تا فومن ( تطبیق واژه هایی از گویش های مختلف زبان های تالشی و تاتی )، ضیاء طرقدار، نشر فرهنگ ایلیا، چاپ اول ۱۳۹۶ ، گفتار دوم .

کتاب : واژه نامه تالشی آستارا - انتشارات جامعه نگر

زبان تالشی - گویش آستارا


هندل həndəl : تمشک
هونی huni : چشمه
هردان hərdân : کودک
هر hər : ابر و مه
هل həl : سوراخ
هُوَه hovâ : خواهر
هاندِه hânde : خواندن
هاردِه hârde : خوردن
هان hân : خواب
هتِه həte : خوابیدن


اُو ov : آب
اُوین ovin : آبدار
اُوَینَه ovâynâ : آیینه
اُتاش otâš : آتش
اُسن osən : آهن


کاگ kâg : مرغ
واگ vâg : گرگ
سه sə : سرخ
وا ، وَه vâ : برف
وِه ve : زیاد ، بسیار


ایران - غرب استان گیلان - منطقه تالش - آستارا

کتاب : واژه نامه تالشی آستارا - انتشارات جامعه نگر

استان گیلان

غرب استان گیلان - منطقه تالش

شهرستان آستارا - دهستان هِیران

گردنه زیبای هِیران

درباره نامِ گردنه هِیران

هِیران : مکان ابر و مِه و دارای ابر و مِه

در زبانِ تالشیِ گویشِ آستارا ، واژه « هر hǝr » به معنای : ابر و مه و هوای مه آلود ، می باشد .

تلفظ کُهن ترِ تالشیِ نام این گردنه می تواند به شکلهای ( هرون hǝrun ) ، ( هرُن həron ) ، ( هران hǝrân ) ، ( هرین hərin ) بوده باشد ، ولی اکنون با دگرگونی های آوایی ، در زبان پارسی به شکل « هِیران heyrān » تلفظ می شود .

در نتیجه ( هرُن həron ، هِیران heyrān ) یعنی : مکان ابر و مه و دارای مه ، مکانی که پوشیده از ابر و مِه می باشد و مِه آلود است .

نکته جالب اینکه یکی از ویژگی های گردنه هِیران ( حیران ) این است که در بیشتر فصل های سال پوشیده از ابر و مه است و هوای مه آلودی دارد و برای همین تالشانِ کُهنِ این منطقه این نام را روی این گردنه گذاشته اند .

ضیاء طرقدار - نویسنده و پژوهشگر - آستارا

استان گیلان - منطقه تالش

شهرستان آستارا - دهستان هِیران

گردنه هِیران ( گردنه حیران )

کتاب : واژه نامه تالشی آستارا - انتشارات جامعه نگر

زبان تالشی - گویش آستارا

فعل « رفتن » در همه زمان های اصلی

رفتن : شِه še ؛ شِی šey : فعل لازم

ماضی ساده :

بششیم bǝššim : رفتم

بششیش bǝššiš : رفتی

بششِه bǝšše : رفت

بششیمون bǝššimun : رفتیم

بششین bǝššin : رفتید

بششین bǝššin : رفتند

ماضی استمراری :

آشیم âšim : می رفتم

آشیش âšiš : می رفتی

آشی âši : می رفت

آشیمون âšimun : می رفتیم

آشین âšin : می رفتید

آشین âšin : می رفتند

ماضی مستمر :

شِدَه بیم šedâ bim : داشتم می رفتم ، در حال رفتن بودم

شِدَه بیش šedâ biš : داشتی می رفتی

شِدَه بِه šedâ be : داشت می رفت

شِدَه بیمون šedâ bimun : داشتیم می رفتیم

شِدَه بین šedâ bin : داشتید می رفتید

شِدَه بین šedâ bin : داشتند می رفتند

ماضی نقلی :

شه آیم šǝâym : رفته ام

شه آیش šǝâyš : رفته ای

شه آ šǝâ : رفته است

شه آیمون šǝâymun : رفته ایم

شه آین šǝâyn : رفته اید

شه آین šǝâyn : رفته اند

ماضی بعید :

شه آ بیم šǝâ bim : رفته بودم

شه آ بیش šǝâ biš : رفته بودی

شه آ بِه šǝâ be : رفته بود

شه آ بیمون šǝâ bimun : رفته بودیم

شه آ بین šǝâ bin : رفته بودید

شه آ بین šǝâ bin : رفته بودند

ماضی التزامی :

شه آ ببم šǝâ bǝbǝm : رفته باشم

شه آ ببی šǝâ bǝbi : رفته باشی

شه آ ببه šǝâ bǝbǝ : رفته باشد

شه آ ببامون šǝâ bǝbâmun : رفته باشیم

شه آ ببان šǝâ bǝbân : رفته باشید

شه آ ببن šǝâ bǝbǝn : رفته باشند

.....................................................

شه آ ببُم šǝâ bǝbom : ( اگر ) رفته باشم

شه آ ببُش šǝâ bǝboš : ( اگر ) رفته باشی

شه آ ببو šǝâ bǝbo : ( اگر ) رفته باشد

شه آ ببُمون šǝâ bǝbomun : ( اگر ) رفته باشیم

شه آ ببُن šǝâ bǝbon : ( اگر ) رفته باشید

شه آ ببُن šǝâ bǝbon : ( اگر ) رفته باشند

مضارع اخباری :

شِدایم šedâym : می روم ، دارم می روم

شِدایش šedâyš : می روی ، داری می روی

شِدَه šedâ : می رود ، دارد می رود

شِدایمون šedâymun : می رویم ، داریم می رویم

شِداین šedâyn : می روید ، دارید می روید

شِداین šedâyn : می روند ، دارند می روند

مضارع التزامی :

بشم bǝšǝm : بِرَوَم

بشی bǝši : بروی

بشه bǝšǝ : برود

بشامون bǝšâmun : برویم

بشان bǝšân : بروید

بشن bǝšǝn : بروند

.......................................

بشُم bǝšom : ( اگر ) بروم

بشُش bǝšoš : ( اگر ) بروی

بشو bǝšo : ( اگر ) برود

بشُمون bǝšomun : ( اگر ) برویم

بشُن bǝšon : ( اگر ) بروید

بشُن bǝšon : ( اگر ) بروند

مستقبل ( آینده ) :

باشیم bâšim : خواهم رفت

باشیش bâšiš : خواهی رفت

باشی bâši : خواهد رفت

باشیمون bâšimun : خواهیم رفت

باشین bâšin : خواهید رفت

باشین bâšin : خواهند رفت

امر :

بش bǝš : بُرو

بشن bǝšǝn : برو ( امر ، تأکید )

بشا bǝšâ : بروآ ( تأکیدی )

بشیش bǝšiš : بروی ( آینده )

بشیشن bǝšišǝn : بِرَوی ( امر ، آینده ، تاکید )

بشیشا bǝšišâ : بروی آ ( تأکیدی )

بشان bǝšân : بروید ( جمع )

بشین bǝšin : بروید ( جمع ، آینده )

نهی :

ماش mâš : مَرو ، نَرو

ماشیش mâšiš : نروی ( آینده )

ماشان mâšân : نروید ( جمع )

ماشین mâšin : نروید ( جمع ، آینده )

کتاب : واژه نامه تالشی آستارا - انتشارات جامعه نگر

زبان تالشی – گویش آستارا

فعل « رفتن »

مصدر :

شِه še ؛ شِی šey : رفتن

ماضی ساده :

بششیم bǝššim : رفتم

نشیم nǝšim : نرفتم

ماضی استمراری :

آشیم âšim : می رفتم

ناشیم nâšim : نمی رفتم

ماضی مستمر :

شِدَه بیم šedâ bim : می رفتم ، در حال رفتن بودم ، داشتم می رفتم

شِدَه نبیم šedâ nǝbim : نمی رفتم ، در حال رفتن نبودم

ماضی نقلی :

شه آیم šǝâym : رفته ام

شه آ نیم šǝâ nim : نرفته ام

ماضی بعید :

شه آ بیم šǝâ bim : رفته بودم

شه آ نبیم šǝâ nǝbim : نرفته بودم

ماضی التزامی :

شه آ ببم šǝâ bǝbǝm : رفته باشم

شِه آ نبم šǝâ nǝbǝm : نرفته باشم

شه آ ببُم šǝâ bǝbom : ( اگر ) رفته باشم

شِه آ نبُم šǝâ nǝbom : ( اگر ) نرفته باشم

مضارع اخباری :

شِدایم šedâym : می روم ، دارم می روم

شِدَه نیم šedâ nim : نمی روم

مضارع التزامی :

بشم bǝšǝm : بروم

نشم nǝšǝm : نروم

بشُم bǝšom : ( اگر ) بروم

نشم nǝšom : ( اگر ) نروم

مستقبل ( آینده ) :

باشیم bâšim : خواهم رفت

نی یاشیم niyâšim : نخواهم رفت

امر :

بش bǝš : بُرو

بشن bǝšǝn : برو ( امر ، تأکید )

بشا bǝšâ : بروآ ( تأکیدی )

بشیش bǝšiš : بروی ( آینده )

بشیشن bǝšišǝn : بِرَوی ( امر ، آینده ، تاکید )

بشیشا bǝšišâ : بروی آ ( تأکیدی )

بشان bǝšân : بروید ( جمع )

بشین bǝšin : بروید ( جمع ، آینده )

نهی :

ماش mâš : مَرو ، نَرو

ماشیش mâšiš : نروی ( آینده )

ماشان mâšân : نروید ( جمع )

ماشین mâšin : نروید ( جمع ، آینده )

.................

زبان ها و گویش های ایرانی ...

زبان های باستانی – زبان های ایرانی – زبان اوستایی – زبان پهلوی – زبان سغدی – زبان فارسی باستان – زبان تالشی – زبان گیلکی – زبان تبری – زبان تاتی – زبان آذری کُهَن – زبان کُردی – زبان لُری – زبان لَکی – زبان نایینی – زبان بلوچی – زبان سیستانی – زبان و گویش بوشهری – زبان و گویش هرمزگانی – زبان و گویش الموتی – زبان و گویش سمنانی – زبان مراغی

کتاب : واژه نامه تالشی آستارا - انتشارات جامعه نگر

زبان تالشی – گویش آستارا

مصدر – مصدرها – مصدر لازم – مصدر متعدی :

شِه še ؛ شِی šey : رفتن

پِه شِه še ؛ پِه شِی pe šey : بالا رفتن

وینده vinde : دیدن

داداشتِه dâdâšte : نگاه کردن

هاردِه hârde : خوردن

پاتِه pâte : پختن

سوتِه sute : سوختن

ویتِه vite : دویدن

واشتِه vâšte : پریدن

پِه واشتِه pevâšte : بالا پریدن

ویشتِه vište : جهیدن

هاندِه hânde : خواندن

بامی یِه bâmiye : گریستن ، گریه کردن

بوُنی یِه bǝvoniye : گریاندن

سری یِه sǝriye : خندیدن

سرُنی یِه sǝroniye : خنداندن

نوشتِه nǝvǝšte : نوشتن

ژای žây : زدن

راسی یِه râsiye : رسیدن

رُسُنی یِه rosoniye : رساندن

کاردِه kârde : کردن ، انجام دادن

رُکاردِه rokârde : فرستادن ، ارسال کردن

گلی یِه gǝliye : جوشیدن

گلُنی یِه gǝloniye : جوشاندن

پی یِه piye ؛ پی یِی piyey : خواستن

اِی شی یِه eyšiye : شکستن

اِشتِه ešte : شکستن

اِی شُنی یِه eyšoniye : شکاندن

اِشتُنی یِه eštoniye : شکاندن

اُمُتِه omote : یاد گرفتن

اُمُتُنی یِه omotoniye : یاد دادن

واندِه vânde : انداختن

هتِه hǝte : خوابیدن

ژی یِه žiye : زیستن ، زندگی کردن ، زنده بودن

سامی یِه sâmiye : ترسیدن

سُوُنی یِه sovoniye : ترساندن

گاتِه gâte : گرفتن

گاردی یِه gârdiye : گردش کردن ، گردیدن

پِشاندِه pešânde : پاشیدن

آشاندِه âšânde : افشاندن

کاشتِه kâšte : کاشتن

کشتِه kǝšte : کُشتن

کاشی یِه kâšiye : کشیدن

کِری یِه keriye : خاریدن

ماسی یِه mâsiye : شنیدن

هُتِه hote : گفتن

زنی یِه zǝniye : دانستن – توانستن

زاندِه zânde : زاییدن

نواِ nue : نهادن ، قرار دادن

داباستِه dâbâste : بستن

اُج کاردِه oj kârde : باز کردن

پِلِشتِه pelešte : لیسیدن

تاسی یِه tâsiye : خفه شدن

هاتِه hate : فروختن

استای ǝstây ؛ استانی یِه ǝstâniye : خریدن

لرزی یِه lerziye : لرزیدن

دوتِه dute : دوختن

دوشی یِه dušiye : دوشیدن

نشتِه nǝšte : نشستن

هاشتِه hâšte : اجازه دادن

لرسی یِه lersiye : خسته شدن

پِسی یِه pesiye : گسسته شدن

پِسِستِه peseste : گسسته کردن

و ...

زبان ها و گویش های ایرانی ...

زبان های باستانی – زبان های ایرانی – زبان اوستایی – زبان پهلوی – زبان سغدی – زبان فارسی باستان – زبان تالشی – زبان گیلکی – زبان تبری – زبان تاتی – زبان آذری کُهَن – زبان کُردی – زبان لُری – زبان لَکی – زبان نایینی – زبان بلوچی – زبان سیستانی – زبان و گویش بوشهری – زبان و گویش هرمزگانی – زبان و گویش الموتی – زبان و گویش سمنانی – زبان مراغی

کتاب : واژه نامه تالشی آستارا - انتشارات جامعه نگر

صنایع دستی تالش

تولیدی لباس محلی و صنایع دستی تالش و گیلان

دوخت انواع لباس های محلی ( زنانه و مردانه )

بافت گلیم با نخ طبیعی پشمی

بافت لباس های پشمی ( دو میل ، پنج میل ، قلاب بافی )

عروسک بافی و عروسک ها با لباس محلی

جوراب ، ساق ، گیوه ، بلوز و ژاکت ، کلاه ، دستکش و رودوشی های پشمی

جلیقه ، پالتو ، کُت و سِرافون های پشمی

بافت های ابریشمی

کیف های گلیمی

به مدیریت : بانو پورمحمود

برای سفارش صنایع دستی تالش با نشانی های زیر تماس بگیرید ( ارسال از طریق پست )

استان گیلان ، تالش ( هشتپر ) ، خیابان امام ، انتهای پاساژ نجفی

تلفن : 09112835778

برای دیدن انواع محصولات صنایع دستی تالش به کانال صنایع دستی تالش در تلگرام و اینستاگرام و به وبلاگ صنایع دستی تالش مراجعه کنید.

تلگرام :

https://t.me/sanayedastitalsh

اینستاگرام :

@sanayedastietalesh

@__sanayedastitalsh

@sanayedastitalesh

وبلاگ :

www.sanayedastitalesh.blogfa.com

استاد علی عبدلی درگذشت

استاد علی عبدلی نویسنده و پژوهشگر تالش و تات درگذشت .

استاد علی عبدلی در مدت پنجاه سال پژوهش خود بیش از بیست و پنج کتاب درباره تاریخ ، فرهنگ و زبان تالش ها و تات ها به چاپ رساندند .

یادش همیشه جاودان باد

تولد : 25 مرداد 1330 - کلور

درگذشت : 26 خرداد 1402 - رضوانشهر

معرفی کتاب :

آذری ها

دیارِ آذربایجان ، تالش و زبانهای آذری ، تالشی ، تاتی

ضیاء طرقدار

انتشارات آروَن

چاپ اول 1399

فهرست مطالب :

گفتار اول : سرزمین تُرکان و مغولان

سرزمین تُرکان و یورش آنان به ایران

سرزمین مغولان و یورش آنان به ایران

ایلخانان ایران

تیمور لنگ و تیموریان

سلاجقه روم ( آسیای صغیر ، شبه جزیره آناتولی )

سلسله عثمانی ( تُرکان عثمانی )

گفتار دوم : دیارِ آذربایجان و تالش و زبان های آذری ، تالشی ، تاتی

دیار آذربایجان و آذری ها

زبان آذری

دیار تالش و تالشان

زبان تالشی

زبان تاتی و واژه « تات »

آمدن تُرکان و مغولان به آذربایجان و دگرگونی زبان آذربایجان

گفتار سوم : واژه های زبان آذری ، تالشی ، تاتی و دیگر زبان های ایرانی

تطبیق واژه هایی از زبان های آذری ، تالشی ، تاتی

تطبیق واژه هایی از زبان آذری با دیگر زبان ها و گویش های ایرانی

نقشه های جغرافیایی

تهیه کتاب از انتشارات آروَن :

تلفن :

۰۲۱ - ۶۶۹۶۲۸۵۰ – ۵۱

خرید اینترنتی ( سایت انتشارات آروَن ) :

خرید اینترنتی کتاب : آذری ها - انتشارات آرون

اینستاگرام :

https://instagram.com/arvannashr?igshid=6h8zfyr2b34

معرفی کتاب هایی درباره پان تُرکیسم 

کتاب هایی درباره اندیشه های تجزیه طلبانه پان تُرکیسم 

1 – پان ترکیسم و صهیونیسم ، علیرضا سلطان شاهی ، نشر نی .

2 – پان ترکیسم ( یک قرن در تکاپوی الحاق گری ) ، نشر نی .

3 – پان ترکیسم ( ایران و آذربایجان ) ، محمد رضا محسنی ، انتشارات سمرقند .

4 – پان ترکیسم و وحدت ملی ایران ، عبدالله مرادعلی بیگی ، انتشارات سمرقند .

5 – پان ترکیسم و ایران ، کاوه بیات ، انتشارات شیرازه کتاب ، پردیس دانش .

6 – پان ترکیسم و پان آذریسم ( مبانی ، اهداف و نتایج ) ، احمد کاظمی ، مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران .